ریاضیات برای علوم انسانی
پروانه فرزانهبهلگردی، محمدرضا پورنکی
کتاب «ریاضیات برای علوم انسانی» نوشتهی پروانه فرزانهبهلگردی و محمدرضا پورنکی، جلد اول از کتاب دو جلدی ریاضیات برای علوم انسانی است که به مطالعۀ حساب دیفرانسیل و انتگرال توابع میپردازد. این کتاب حاصل چندین سال تجربۀ تدریس این درس توسط مؤلف اول در دانشگاه علامه طباطبایی میباشد.
در اموزش مفاهیم ریاضی برای رشتههای غیر ریاضی دو دیدگاه وجود دارد؛ دیدگاه اول این است که اموزش ریاضی برای چنین رشتههایی باید دقیقاً منطبق با همان رشتهها و با مثالهایی ملموس از ان رشتهها توام باشد تا دانشجو بتواند کاربردهای مطالبی را که در ریاضی میاموزد در رشتۀ خود مشاهده کند. دیدگاه دوم این است که اموزش ریاضی باید بهطور اصولی و مستقل از کاربردهای ان در رشتۀ دانشجو انجام شود تا دانشجو به عمق مطالب ریاضی که میاموزد پی ببرد و در زمان خود بتواند انها را در رشتۀ خود مورد استفاده قرار دهد.
در روش اموزشی اخیر، دانشجو علاوه بر اینکه میتواند مطالب ریاضی را در کارهای تخصصی خود در اینده بهکار گیرد، این نگرش گسترده و عمیق به موضوعات، او را در کارهای پژوهشی جدید رشتۀ خود کمک خواهد کرد. هدف مؤلفین از نگارش این کتاب فراهم نمودن چنین رهیافتی برای دانشجویان رشتههای علوم انسانی و نیز رشتههای دیگر غیر ریاضی است تا بتوانند مفاهیم و روشهای ریاضی را در تحلیلهای نظری رشتۀ خود مورد استفاده قرار دهند.
ویژگیهای کتاب:
ارایه مفاهیم پایه: کتاب از مباحث پایهای ریاضیات مانند مجموعهها، توابع و حد توابع شروع میکند و به تدریج به مباحث پیشرفتهتر میپردازد.
مثالهای متنوع: در هر فصل، مثالهایهای متنوعی برای تثبیت مفاهیم و افزایش تسلط مخاطبان ارایه شده است.
محتوای کتاب:
فصل اول کتاب با معرفی مفهوم مجموعهها که ساختمانبندی کتاب بر ان استوار است اغاز میشود. معرفی مجموعهها به روش سنتی و طبیعی ان انجام شده است. هرچند که روش مذکور در مطالعۀ جدی نظریۀ مجموعهها خالی از اشکال نیست و منجر به تناقضاتی میشود، لیکن برای دانشجویان غیر ریاضی مفید و کافی است. فصل دوم به مطالعۀ توابع میپردازد؛ مفهومی که بقیۀ فصول کتاب بر ان استوار است و اغلب مدلسازیها در رشتههای مختلف و ترجمۀ انها به زبان ریاضی به ان برمیگردد.
در فصل سوم، مفهوم حد توابع و در فصل چهارم مفهوم مشتق بیان شده است. فصلهای پنجم و ششم به کاربردهای مشتق میپردازد و در فصل هفتم مفهوم انتگرال بیان شده است. جلد اول کتاب با فصل هشتم که به مطالعۀ توابع متعالی به کمک مفهوم انتگرال میپردازد به پایان میرسد. در هر یک از فصلها، مثالهای متنوعی اوردهایم تا به درک بهتر این مفاهیم به دانشجویان کمک کند.
در مجموع، کتاب «ریاضیات برای علوم انسانی» با ارایهی مفاهیم پایهای و کاربردی ریاضیات به زبانی ساده و روان، میتواند به دانشجویان و علاقهمندان رشتههای علوم انسانی کمک کند تا ردرک بهتری از ریاضیات و کاربرد ان در رشتهی خود پیدا کنند.
